Jan Matejko

Wkrótce umiera jego ojciec. Matejko zostaje sam, tak biedny, że nie było go stać nawet na farby. W trudnych warunkach zaczał malować coraz ambitniejsze obrazy. Wsród nich słynnego ‘Stańczyka’, który uznawany jest za ostatni obraz artysty pierwszego, młodzieńczego okresu jego twórczosci. Niedługo potem wybucha bowiem Powstanie Styczniowe, którego upadek Matejko bardzo przeżywa. Sam nie mógł brać w nim udziału ze względu na bardzo słabe zdrowie, pomagał jednak przy transporcie broni i zbiórce pieniędzy. Jego malarstwo szybko dojrzewa. Obraz ;Kazanie Skargi’, nad którym prace rozpoczał jeszcze podczas malowania ;Stańczyka;, odnosi ogromny sukces i zdobywa mu wielu przyjaciół. Za znaczna sumę kupuje go Maurycy Potocki, co pozwala Matejce w końcu rozwinać skrzydła. Bierze też slub z Teodora Giebułtowska. Młodej pannie, która ze wzgarda odrzucała wczesniej jego zaloty, zaimponował rozgłos wokół Matejki i w końcu przyjęła jego oswiadczyny. Nie było to jednak udane małżeństwo. Złosliwa, w pózniejszych latach chora psychicznie żona nie ułatwiała mu pracy. Do historii polskiego malarstwa przeszła niszczac w wybuchu bezpodstawnej zazdrosci swój portret w sukni slubnej, uważany za najlepszy, jaki kiedykolwiek namalował Matejko.